Đối với các hộ kinh doanh cá thể, cá nhân kinh doanh có quy mô vừa và nhỏ, thuế khoán là hình thức đóng thuế phổ biến nhất. Tuy nhiên, không phải ai cũng hiểu rõ thuế khoán hộ kinh doanh là gì, doanh thu khoán là gì hay cách tính toán con số này như thế nào để tối ưu chi phí cho cửa hàng của mình.
Trong bài viết này, chúng tôi sẽ bóc tách chi tiết về phương pháp khoán, từ khái niệm cơ bản đến các quy định pháp luật mới nhất để bạn có cái nhìn chuẩn xác nhất.
1. Thuế khoán là gì? Các khái niệm liên quan
1.1 Thuế khoán là gì?
Thuế khoán (trong tiếng Anh, thuế khoán thường được dịch là “Lump-sum Tax” hoặc “Presumptive Tax”) là một hình thức thu thuế đơn giản, thường dành cho các hộ kinh doanh cá thể hoặc cá nhân kinh doanh có quy mô nhỏ. Thay vì phải thực hiện các thủ tục sổ sách kế toán, hóa đơn phức tạp, cơ quan thuế sẽ xác định một mức doanh thu dự kiến (doanh thu khoán) và áp dụng một tỷ lệ thuế cố định để người dân nộp hàng tháng hoặc hàng quý.
1.2 Thuế khoán hộ kinh doanh là gì?
Đây là hình thức áp dụng cho các hộ kinh doanh không thực hiện hoặc thực hiện không đầy đủ chế độ kế toán, hóa đơn, chứng từ. Cơ quan thuế sẽ căn cứ vào địa điểm, quy mô, mặt hàng kinh doanh để “khoán” một mức doanh thu và mức thuế nhất định.
1.3 Doanh thu khoán là gì?
Doanh thu khoán là mức doanh thu được cơ quan thuế xác định để làm căn cứ tính thuế. Con số này được đưa ra dựa trên tờ khai của hộ kinh doanh, dữ liệu của cơ quan thuế và kết quả điều tra thực tế tại địa bàn.
2. Đặc điểm của hình thức thuế khoán
Hình thức thuế khoán có những đặc trưng riêng biệt so với phương pháp kê khai:
- Tính ổn định: Mức thuế thường được giữ nguyên trong cả năm dương lịch (trừ khi có thay đổi lớn về quy mô kinh doanh).
- Đơn giản hóa: Người nộp thuế không bắt buộc phải thuê kế toán chuyên nghiệp hay vận hành hệ thống phần mềm kế toán phức tạp.
- Hạn chế hóa đơn: Hộ khoán thường sử dụng hóa đơn lẻ theo từng lần phát sinh (nếu có nhu cầu) thay vì được tự in hóa đơn.
3. Đối tượng áp dụng phương pháp khoán là gì?
Theo quy định hiện hành, phương pháp khoán áp dụng cho:
- Hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh không thực hiện chế độ kế toán, hóa đơn, chứng từ.
- Hộ kinh doanh không đáp ứng điều kiện để trở thành hộ kê khai (quy mô về doanh thu và lao động dưới ngưỡng quy định).
- Các cá nhân kinh doanh lưu động, kinh doanh tại chợ, đường phố.
Lưu ý: Nếu doanh thu hàng năm dưới 100 triệu đồng, hộ kinh doanh/cá nhân kinh doanh thuộc diện miễn thuế GTGT và thuế TNCN theo hình thức khoán.
4. Thuế khoán tính như thế nào?
Đây là phần quan trọng nhất mà mọi chủ hộ kinh doanh đều quan tâm. Để biết thuế khoán bao nhiêu, bạn cần dựa vào công thức chung dưới đây:
Công thức tính:
- Số thuế GTGT phải nộp = Doanh thu tính thuế GTGT x Tỷ lệ thuế GTGT
- Số thuế TNCN phải nộp = Doanh thu tính thuế TNCN x Tỷ lệ thuế TNCN
Trong đó tỷ lệ thuế sẽ khác nhau tùy vào ngành nghề kinh doanh.
Tỷ lệ thuế khoán theo ngành nghề
Căn cứ vào Thông tư 40/2021/TT-BTC, tỷ lệ thuế được quy định như sau:
| Ngành nghề kinh doanh | Thuế GTGT | Thuế TNCN | Tổng tỷ lệ |
| Phân phối, cung cấp hàng hóa | 1% | 0.5% | 1.5% |
| Dịch vụ, xây dựng không bao thầu nguyên vật liệu | 5% | 2% | 7% |
| Sản xuất, vận tải, dịch vụ có gắn với hàng hóa | 3% | 1.5% | 4.5% |
| Hoạt động kinh doanh khác | 2% | 1% | 3% |
Ví dụ: Bạn mở một cửa hàng tạp hóa (ngành phân phối hàng hóa) và được cơ quan thuế xác định doanh thu khoán là 20.000.000đ/tháng.
- Thuế GTGT: 20.000.000 x 1% = 200.000đ
- Thuế TNCN: 20.000.000 x 0.5% = 100.000đ
- Tổng thuế khoán phải nộp hàng tháng: 300.000đ.
5. Quy trình đóng thuế khoán và hồ sơ khai thuế
Để đóng thuế khoán đúng luật, hộ kinh doanh cần thực hiện các bước sau:
Bước 1: Khai thuế
Hàng năm, từ ngày 20/11 đến 05/12 của năm trước, hộ kinh doanh nộp “Tờ khai thuế đối với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh” (Mẫu 01/CNKD) cho Chi cục Thuế quản lý trực tiếp.
Bước 2: Xác định mức thuế
Cơ quan thuế sẽ căn cứ vào tờ khai, dữ liệu thực tế và lấy ý kiến của Hội đồng tư vấn thuế xã/phường để niêm yết công khai mức doanh thu và mức thuế dự kiến.
Bước 3: Nộp thuế
Sau khi có thông báo chính thức, hộ kinh doanh thực hiện nộp tiền thuế vào ngân sách nhà nước theo quý. Thời hạn nộp chậm nhất là ngày cuối cùng của tháng cuối quý.
6. Ưu và nhược điểm của phương pháp khoán
Ưu điểm:
- Tiết kiệm thời gian: Không cần làm báo cáo tài chính hàng tháng/quý.
- Chi phí thấp: Không mất tiền mua phần mềm kế toán hay thuê nhân sự chuyên môn.
- Dễ quản lý: Biết trước số tiền phải nộp để chủ động tài chính.
Nhược điểm:
- Thiếu chính xác: Có trường hợp doanh thu thực tế thấp hơn doanh thu khoán (do ế ẩm) nhưng vẫn phải nộp thuế đủ.
- Khó khăn khi xuất hóa đơn: Mỗi lần cần hóa đơn giao cho khách hàng (doanh nghiệp), hộ khoán phải lên cơ quan thuế để làm thủ tục mua hóa đơn lẻ.
7. Các lưu ý quan trọng về thuế khoán
- Thay đổi mức khoán: Nếu hộ kinh doanh có thay đổi về quy mô (mở rộng mặt bằng, tăng mặt hàng) hoặc tạm ngừng kinh doanh, phải thông báo với cơ quan thuế để điều chỉnh mức doanh thu khoán kịp thời.
- Hóa đơn điện tử: Hiện nay, kể cả hộ khoán khi sử dụng hóa đơn lẻ cũng đã được chuyển đổi sang hình thức hóa đơn điện tử có mã của cơ quan thuế.
- Rủi ro ấn định thuế cao: Nếu hộ kinh doanh không tự giác kê khai hoặc kê khai không trung thực, cơ quan thuế có quyền ấn định mức thuế rất cao dựa trên các tiêu chí so sánh với các hộ cùng ngành nghề trên địa bàn.
8. Tại sao hộ kinh doanh nên sử dụng dịch vụ kế toán chuyên nghiệp?
Dù phương pháp khoán đơn giản hơn so với doanh nghiệp, nhưng việc đối thoại với cơ quan thuế, giải trình doanh thu và cập nhật các chính sách giảm thuế (như giảm thuế GTGT trong các chương trình kích cầu) vẫn là một trở ngại lớn đối với các chủ hộ.
Rất nhiều hộ kinh doanh đã phải nộp mức thuế cao hơn thực tế chỉ vì không biết cách giải trình chi phí và doanh thu phù hợp.
Hiểu rõ thuế khoán là gì và cách vận hành của phương pháp khoán giúp bạn chủ động hơn trong việc kinh doanh và thực hiện nghĩa vụ với nhà nước. Việc nắm vững cách tính thuế không chỉ giúp bạn tránh bị phạt mà còn giúp bạn hạch toán giá bán sản phẩm/dịch vụ chính xác hơn.
Việc quản lý thuế và hóa đơn đôi khi khiến bạn mất tập trung vào công việc kinh doanh cốt lõi. Hãy để dịch vụ kế toán Anh Minh đồng hành cùng bạn. Chúng tôi tự hào là đơn vị hàng đầu cung cấp:
- Tư vấn miễn phí về mức doanh thu khoán hợp lý cho hộ kinh doanh.
- Hỗ trợ kê khai thuế, làm hồ sơ miễn/giảm thuế theo quy định mới nhất.
- Đại diện hộ kinh doanh làm việc trực tiếp với cơ quan thuế để bảo vệ quyền lợi hợp pháp.
- Cung cấp dịch vụ kế toán trọn gói chuyên nghiệp, minh bạch và chính xác.
Đừng để nỗi lo về thuế cản trở bước đường kinh doanh của bạn!
Hãy liên hệ ngay Kế Toán Anh Minh qua hotline 0909 989 676 để được tư vấn cụ thể nhé!
