Trong bối cảnh nền kinh tế Việt Nam ngày càng hội nhập sâu rộng, làn sóng các công ty nước ngoài tại Việt Nam đang tăng trưởng mạnh mẽ. Tuy nhiên, quy định pháp luật về thành lập công ty có vốn đầu tư nước ngoài thường phức tạp hơn so với vốn trong nước.
Bài viết này sẽ giải đáp chi tiết công ty có vốn đầu tư nước ngoài là gì, quy trình thực hiện và những lưu ý quan trọng để nhà đầu tư nước ngoài khởi nghiệp thành công tại thị trường Việt Nam.
1. Thành lập công ty có vốn đầu tư nước ngoài là gì?
Theo quy định của Luật Đầu tư và Luật Doanh nghiệp, công ty có vốn đầu tư nước ngoài (FDI – Foreign Direct Investment) là doanh nghiệp có nhà đầu tư nước ngoài là thành viên hoặc cổ đông.
Nhà đầu tư nước ngoài có thể là cá nhân có quốc tịch nước ngoài hoặc tổ chức thành lập theo pháp luật nước ngoài. Các doanh nghiệp nước ngoài tại Việt Nam có thể tồn tại dưới các hình thức:
- Doanh nghiệp sở hữu 100% vốn nước ngoài.
- Doanh nghiệp liên doanh (có cả vốn Việt Nam và vốn nước ngoài).
- Đầu tư theo hình thức góp vốn, mua cổ phần.
2. Các loại hình thành lập công ty có vốn đầu tư nước ngoài tại Việt Nam phổ biến
Khi quyết định thành lập công ty vốn nước ngoài, nhà đầu tư cần lựa chọn loại hình phù hợp với quy mô và mục tiêu kinh doanh:
- Công ty TNHH (1 thành viên hoặc 2 thành viên trở lên): Phù hợp với các doanh nghiệp vừa và nhỏ, cơ cấu quản lý đơn giản.
- Công ty Cổ phần: Phù hợp với các dự án lớn, có nhu cầu huy động vốn rộng rãi và niêm yết trên sàn chứng khoán.
- Công ty Hợp danh hoặc Doanh nghiệp tư nhân: Ít phổ biến hơn đối với nhà đầu tư nước ngoài do rủi ro về trách nhiệm vô hạn.
3. Điều kiện thành lập doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài
Để được cấp phép hoạt động, các công ty nước ngoài phải đáp ứng các điều kiện cơ bản sau:
- Ngành nghề kinh doanh: Không thuộc danh mục ngành nghề cấm đầu tư. Đối với các ngành nghề kinh doanh có điều kiện (như du lịch, vận tải, bất động sản), nhà đầu tư phải đáp ứng tỷ lệ vốn góp theo điều ước quốc tế (WTO, CPTPP, EVFTA).
- Năng lực tài chính: Nhà đầu tư phải chứng minh được năng lực tài chính thông qua số dư tài khoản ngân hàng hoặc báo cáo tài chính (đối với tổ chức).
- Địa điểm thực hiện dự án: Có hợp đồng thuê trụ sở, văn phòng hoặc địa điểm thực hiện dự án hợp lệ.
4. Quy trình thủ tục thành lập công ty vốn đầu tư nước ngoài
Khác với doanh nghiệp nội địa, quy trình thành lập doanh nghiệp có yếu tố nước ngoài thường gồm 2 bước lớn:
Bước 1: Xin cấp Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư (IRC)
Đây là bước quan trọng nhất để cơ quan chức năng thẩm định dự án.
Hồ sơ bao gồm: Văn bản đề nghị thực hiện dự án, tài liệu về tư cách pháp lý của nhà đầu tư, đề xuất dự án đầu tư, chứng minh tài chính.
Cơ quan giải quyết: Sở Kế hoạch và Đầu tư hoặc Ban quản lý khu công nghiệp/khu chế xuất.
Thời gian: Từ 15 – 20 ngày làm việc.
Bước 2: Xin cấp Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp (ERC)
Sau khi có IRC, nhà đầu tư thực hiện thủ tục thành lập pháp nhân tương tự doanh nghiệp Việt Nam.
Hồ sơ bao gồm: Điều lệ công ty, danh sách thành viên/cổ đông, bản sao hộ chiếu/GPKD của nhà đầu tư.
Thời gian: 03 – 05 ngày làm việc.
Bước 3: Đăng ký con dấu và công bố thông tin
Sau khi nhận được Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp, công ty tiến hành khắc dấu và thông báo mẫu dấu trên Cổng thông tin quốc gia về đăng ký doanh nghiệp.
5. Danh sách hồ sơ cần chuẩn bị cho thành lập công ty vốn nước ngoài
Để quá trình thành lập công ty có vốn đầu tư nước ngoài diễn ra suôn sẻ, bạn cần chuẩn bị các giấy tờ đã được hợp pháp hóa lãnh sự:
- Nhà đầu tư cá nhân: Bản sao hộ chiếu, Xác nhận số dư ngân hàng (Bank Statement).
- Nhà đầu tư tổ chức: Bản sao Giấy phép kinh doanh, Báo cáo tài chính 2 năm gần nhất, Hộ chiếu người đại diện.
- Hồ sơ thuê trụ sở: Hợp đồng thuê văn phòng, Giấy tờ chứng minh quyền sở hữu của bên cho thuê (Sổ đỏ, Giấy phép xây dựng).
6. Những lưu ý hậu thành lập cho doanh nghiệp nước ngoài tại Việt Nam
Sau khi hoàn tất việc thành lập doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài, chủ doanh nghiệp cần thực hiện ngay các công việc sau để tránh bị xử phạt:
- Mở tài khoản vốn đầu tư (DICA): Đây là tài khoản bắt buộc để chuyển vốn từ nước ngoài vào Việt Nam và chuyển lợi nhuận ra nước ngoài.
- Góp vốn đúng hạn: Theo Luật Doanh nghiệp 2020, nhà đầu tư phải góp đủ vốn trong vòng 90 ngày kể từ ngày được cấp ERC.
- Kê khai thuế ban đầu: Đăng ký chữ ký số, nộp tờ khai lệ phí môn bài và thông báo phát hành hóa đơn điện tử.
- Báo cáo đầu tư: Thực hiện báo cáo tình hình thực hiện dự án định kỳ trên hệ thống thông tin quốc gia về đầu tư.
7. Khó khăn thường gặp khi thành lập doanh nghiệp có yếu tố nước ngoài
Nhiều nhà đầu tư gặp trở ngại do:
- Rào cản ngôn ngữ: Hồ sơ pháp lý phải được dịch thuật công chứng và hợp pháp hóa lãnh sự phức tạp.
- Ngành nghề hạn chế: Không nắm rõ lộ trình mở cửa thị trường của Việt Nam dẫn đến việc hồ sơ bị trả lại nhiều lần.
- Thủ tục ngân hàng: Gặp khó khăn khi mở tài khoản vốn đầu tư do quy định kiểm soát ngoại hối chặt chẽ.
Chính vì vậy, việc tìm kiếm một đơn vị tư vấn luật và kế toán chuyên nghiệp là giải pháp tối ưu để tiết kiệm thời gian và chi phí.
8. Tại sao các công ty nước ngoài tại Việt Nam ngày càng tăng?
Việt Nam đang trở thành “điểm đến vàng” cho các công ty nước ngoài nhờ vào:
- Chính trị ổn định và môi trường kinh doanh thông thoáng.
- Nguồn lao động trẻ, dồi dào với chi phí vận hành thấp.
- Vị trí địa lý chiến lược gần các thị trường lớn như Trung Quốc, Nhật Bản, ASEAN.
- Các chính sách ưu đãi thuế thu nhập doanh nghiệp cho dự án công nghệ cao, công nghiệp hỗ trợ.
9. Dịch vụ thành lập doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài tại Kế Toán Anh Minh
Việc tự thực hiện thủ tục thành lập doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài có thể khiến nhà đầu tư mất từ 2-3 tháng nếu không am hiểu luật. Tại Kế Toán Anh Minh, chúng tôi mang đến giải pháp trọn gói, chuyên nghiệp và tận tâm.
Lợi ích khi chọn Kế Toán Anh Minh:
- Tư vấn chuyên sâu: Phân tích kỹ các điều kiện về ngành nghề, tỷ lệ vốn và hình thức đầu tư tối ưu nhất cho khách hàng.
- Hỗ trợ trọn gói: Từ dịch thuật công chứng, hợp pháp hóa lãnh sự đến xin cấp IRC, ERC và con dấu.
- Tối ưu thuế: Tư vấn các chính sách ưu đãi thuế, miễn giảm thuế nhập khẩu cho máy móc thiết bị tạo tài sản cố định.
- Dịch vụ kế toán hậu thành lập: Hỗ trợ kê khai thuế, báo cáo đầu tư và làm giấy phép lao động (Work Permit) cho người nước ngoài.
Thủ tục thành lập doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài đòi hỏi sự am hiểu sâu sắc về cả Luật Đầu tư và Luật Doanh nghiệp hiện hành. Một khởi đầu vững chắc về pháp lý sẽ giúp các doanh nghiệp nước ngoài tại Việt Nam an tâm phát triển sản xuất kinh doanh bền vững.
Hy vọng qua bài viết này của Kế Toán Anh Minh, quý nhà đầu tư đã nắm vững các bước cần thiết để thành lập doanh nghiệp tại Việt Nam.
