Việc thành lập doanh nghiệp tại Việt Nam không chỉ đơn giản là đăng ký kinh doanh mà còn đi kèm với nghĩa vụ nộp các loại thuế theo quy định pháp luật. Nắm rõ các loại thuế phải nộp khi thành lập doanh nghiệp là bước quan trọng để doanh nghiệp hoạt động đúng pháp luật, tránh rủi ro vi phạm thuế, và quản lý tài chính hiệu quả. Bài viết dưới đây, Kế Toán Anh Minh sẽ tổng hợp chi tiết các loại thuế mà mọi doanh nghiệp mới cần thực hiện.
1. Nghĩa vụ thuế của doanh nghiệp
Thuế là khoản đóng góp bắt buộc của doanh nghiệp và cá nhân vào ngân sách nhà nước để phục vụ các hoạt động công cộng như xây dựng hạ tầng, giáo dục, y tế, và các dịch vụ công khác. Khi thành lập doanh nghiệp, nghĩa vụ thuế là một trong những yêu cầu pháp lý bắt buộc, không phụ thuộc vào kết quả kinh doanh trong năm đầu tiên (trừ những trường hợp được miễn).
- Các loại thuế doanh nghiệp phải nộp được chia thành hai nhóm chính:
- Thuế bắt buộc ngay sau khi thành lập: Lệ phí môn bài.
Thuế phát sinh khi doanh nghiệp có hoạt động kinh doanh: Thuế GTGT, Thuế TNDN, Thuế TNCN, và các loại thuế khác theo đặc thù ngành nghề.
Nắm rõ nghĩa vụ thuế sẽ giúp doanh nghiệp tránh bị xử phạt hành chính và tạo nền tảng tài chính vững chắc cho hoạt động kinh doanh.
2. Các loại thuế phải nộp khi thành lập doanh nghiệp
Khi doanh nghiệp mới được thành lập, bên cạnh việc đăng ký kinh doanh, chủ doanh nghiệp cần nắm rõ các loại thuế bắt buộc phải nộp theo quy định của pháp luật. Dưới đây là 4 loại thuế chính mà mọi doanh nghiệp phải thực hiện từ khi thành lập để tránh rủi ro bị xử phạt hành chính.
2.1 Lệ phí (Thuế) môn bài
Lệ phí môn bài là khoản thuế bắt buộc đối với tất cả doanh nghiệp và hộ kinh doanh ngay từ khi đăng ký kinh doanh. Đây được xem là “phí gia nhập” thị trường, đánh vào quyền kinh doanh của pháp nhân.
- Đối tượng nộp: Công ty TNHH, công ty cổ phần, doanh nghiệp tư nhân, hộ kinh doanh.
- Mức thuế (theo quy định năm 2026):
- Doanh nghiệp có vốn ≤ 10 tỷ đồng: 2.000.000 VNĐ/năm.
- Doanh nghiệp có vốn > 10 tỷ đồng: 3.000.000 VNĐ/năm.
- Chi nhánh, văn phòng đại diện, địa điểm kinh doanh: 1.000.000 VNĐ/năm.
- Thời hạn nộp: Trong vòng 30 ngày kể từ ngày cấp Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp. Hàng năm, hạn chót nộp tiền là ngày 30/01.
- Miễn, giảm thuế: Doanh nghiệp nhỏ, vừa và doanh nghiệp mới thành lập có thể được miễn hoặc giảm lệ phí môn bài trong năm đầu tiên. Tuy nhiên, doanh nghiệp vẫn phải nộp tờ khai để được hưởng ưu đãi.
Lưu ý: Từ năm 2026, doanh nghiệp vừa và nhỏ vẫn phải nộp thuế môn bài, nhưng nhiều địa phương có chính sách hỗ trợ giảm hoặc miễn trong năm đầu.
2.2 Thuế giá trị gia tăng (GTGT)
Thuế GTGT là loại thuế gián thu áp dụng trên hàng hóa, dịch vụ mà doanh nghiệp cung cấp. Doanh nghiệp nộp thuế này thay cho người tiêu dùng cuối cùng.
- Đối tượng nộp: Doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh, cung cấp dịch vụ chịu thuế GTGT.
- Phương pháp tính thuế:
- Kê khai khấu trừ: Thuế GTGT đầu vào được khấu trừ vào thuế GTGT đầu ra. Phương pháp này áp dụng cho doanh nghiệp có doanh thu lớn và sử dụng hóa đơn hợp pháp.
- Kê khai trực tiếp: Tính thuế trực tiếp trên doanh thu. Áp dụng cho doanh nghiệp nhỏ hoặc ngành nghề đặc thù.
- Thuế suất phổ biến: Hiện hành thường là 10%, một số lĩnh vực ưu đãi áp dụng mức 5% hoặc 0% (đối với hàng xuất khẩu).
- Kỳ kê khai: Doanh nghiệp mới thành lập mặc định thuộc diện kê khai theo Quý. Hạn chót nộp tờ khai và tiền thuế là ngày cuối cùng của tháng đầu tiên thuộc quý tiếp theo.
Lưu ý: Ngay cả khi chưa phát sinh doanh thu, doanh nghiệp vẫn phải khai báo GTGT để đăng ký mã số thuế và hóa đơn điện tử.
2.3 Thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN)
Thuế TNDN là thuế trực tiếp đánh vào lợi nhuận ròng của doanh nghiệp sau khi trừ các chi phí hợp pháp.
- Đối tượng nộp: Công ty TNHH, công ty cổ phần, doanh nghiệp tư nhân có lợi nhuận.
- Cách tính thuế:
Thuế TNDN = Thu nhập chịu thuế x Thuế suất
- Thuế suất: Mức thuế suất phổ thông là 20%. Các doanh nghiệp thuộc lĩnh vực ưu đãi đầu tư hoặc công nghệ cao có thể hưởng mức thuế suất ưu đãi từ 10% – 17%.
- Nguyên tắc tạm nộp: Doanh nghiệp tự tính toán lợi nhuận để tạm nộp tiền thuế theo quý. Tổng số thuế tạm nộp 4 quý không được thấp hơn 80% số thuế TNDN thực tế phát sinh sau quyết toán năm.
- Chuyển lỗ: Doanh nghiệp có kết quả kinh doanh lỗ được phép chuyển lỗ sang các năm tiếp theo để giảm trừ thu nhập chịu thuế, thời gian chuyển lỗ tối đa không quá 5 năm.
Lưu ý: Kê khai và nộp TNDN đúng hạn giúp tránh bị phạt chậm nộp và lãi suất truy thu thuế.
2.4 Thuế thu nhập cá nhân (TNCN)
Thuế TNCN là thuế trực tiếp áp dụng cho thu nhập cá nhân nhận từ doanh nghiệp.
- Đối tượng nộp: Nhân viên có hợp đồng lao động, cổ đông nhận cổ tức, người lao động nước ngoài làm việc tại doanh nghiệp.
- Cách tính thuế:
- Thu nhập từ lương, thưởng: Tính theo biểu lũy tiến từng phần.
- Thu nhập từ kinh doanh, cổ tức: Tính theo tỷ lệ % cụ thể (thường 5–10%).
- Thời hạn nộp: Hàng tháng hoặc hàng quý, tùy loại thu nhập.
- Trách nhiệm của doanh nghiệp: Khấu trừ TNCN tại nguồn trước khi chi trả thu nhập cho cá nhân, kể cả khi thu nhập chưa đến mức phải đóng thuế vẫn phải khai quyết toán thuế TNCN hàng năm.
3. Các loại thuế khác tùy ngành nghề
Ngoài các loại thuế chính, doanh nghiệp còn có thể phải nộp các loại thuế đặc thù, phụ thuộc vào ngành nghề kinh doanh:
- Thuế xuất nhập khẩu: Doanh nghiệp xuất nhập khẩu hàng hóa chịu thuế theo biểu thuế hiện hành.
- Thuế tài nguyên: Áp dụng cho doanh nghiệp khai thác khoáng sản, dầu mỏ, tài nguyên thiên nhiên.
- Thuế tiêu thụ đặc biệt: Áp dụng với rượu, bia, thuốc lá, ô tô, xăng dầu…
- Thuế bảo vệ môi trường: Đối với doanh nghiệp sử dụng nguyên vật liệu hoặc phát thải ảnh hưởng môi trường.
- Thuế sử dụng đất phi nông nghiệp: Khi doanh nghiệp sở hữu đất phi nông nghiệp để sản xuất, kinh doanh.
Lưu ý: Các loại thuế này chỉ áp dụng khi doanh nghiệp có hoạt động thực tế trong lĩnh vực tương ứng.
4. Những lưu ý quan trọng khi kê khai và nộp thuế
Việc kê khai và nộp thuế không chỉ đơn thuần là hoàn thành nghĩa vụ tài chính mà còn là cách để doanh nghiệp xây dựng uy tín với cơ quan nhà nước. Để quá trình này diễn ra suôn sẻ, tránh các sai sót dẫn đến xử phạt hành chính, chủ doanh nghiệp và bộ phận kế toán cần đặc biệt lưu ý các vấn đề sau:
- Doanh nghiệp chưa có doanh thu vẫn phải khai thuế môn bài và thực hiện đăng ký thuế ban đầu.
- Chuẩn bị đầy đủ hồ sơ và chứng từ hợp pháp bao gồm hóa đơn đầu vào, hóa đơn đầu ra, báo cáo tài chính và sổ sách kế toán.
- Kê khai chính xác và trung thực, không khai thấp doanh thu hoặc kê khai chi phí giả mạo.
- Khai báo kịp thời khi có thay đổi về vốn điều lệ, địa chỉ kinh doanh hoặc ngành nghề kinh doanh để điều chỉnh thuế.
- Tận dụng các ưu đãi và miễn giảm thuế hợp pháp như miễn lệ phí môn bài năm đầu và giảm thuế TNDN cho doanh nghiệp nhỏ và vừa.
- Theo dõi và đối chiếu số liệu định kỳ giữa kế toán và kê khai thuế để tránh sai sót và rủi ro bị truy thu.
- Lưu giữ hồ sơ, hóa đơn và chứng từ ít nhất 10 năm để phục vụ kiểm tra và thanh tra của cơ quan thuế.
- Luôn cập nhật các quy định thuế mới nhất từ cơ quan thuế để đảm bảo tuân thủ và tối ưu hóa chi phí.
- Thực hiện nộp đúng số tiền thuế và đúng thời hạn để tránh phạt hành chính và lãi suất chậm nộp.
Kế Toán Anh Minh hy vọng bài viết về các loại thuế phải nộp khi thành lập doanh nghiệp mới nhất 2026 sẽ giúp các chủ doanh nghiệp nắm rõ nghĩa vụ thuế, thực hiện kê khai và nộp đúng hạn, từ đó tránh rủi ro phạt vi phạm và tối ưu hóa chi phí hoạt động. Việc hiểu rõ lệ phí môn bài, thuế GTGT, thuế TNDN và thuế TNCN sẽ là nền tảng vững chắc giúp doanh nghiệp phát triển bền vững và tuân thủ pháp luật thuế hiện hành.
Nếu bạn đang có nhu cầu dịch vụ thành lập công ty uy tín và nhanh chóng, Kế Toán Anh Minh sẵn sàng tư vấn và hỗ trợ từ A đến Z.
Mọi chi tiết xin vui lòng liên hệ:
- Hotline / Zalo tư vấn: 0913.479.676 (Ms. Hạnh)
- Website: https://ketoanthuduc.vn/
- Email: tax.anhminh@gmail.com
- Trụ sở chính: 52/28/2 Đường số 12, Tam Bình, Thủ Đức, TP.HCM
Chi nhánh Bình Dương
- Địa chỉ: 47/5/27 Đường Đông Tác, Phường Dĩ An, Bình Dương
- Hotline: 0909 989 676
Chi nhánh Nha Trang
- Địa chỉ: 32 Bùi Phùng, Khu đô thị VCN Phước Hải, Phường Nam Nha Trang, Khánh Hòa
- Hotline: 0946 375 500
