Các loại thuế kinh doanh online phải nộp? Cách kê khai đúng quy định

Kinh doanh online đang trở thành xu hướng phổ biến tại Việt Nam nhờ sự phát triển mạnh mẽ của thương mại điện tử và mạng xã hội như Facebook, TikTok, Shopee hay Lazada. Tuy nhiên, cùng với sự tăng trưởng này là yêu cầu tuân thủ nghĩa vụ thuế theo quy định pháp luật. Vậy thuế kinh doanh online gồm những loại nào, cách kê khai ra sao để đúng luật và tránh bị xử phạt? Bài viết dưới đây, Kế Toán Anh Minh sẽ giúp bạn hiểu rõ toàn bộ quy định mới nhất.

1. Kinh doanh online có phải nộp thuế không?

Theo quy định hiện hành, mọi cá nhân, hộ kinh doanh hoặc doanh nghiệp có phát sinh doanh thu từ hoạt động bán hàng online đều có thể thuộc diện phải nộp thuế. Dù bán hàng qua website, sàn thương mại điện tử hay mạng xã hội, nếu đạt ngưỡng doanh thu theo quy định, người bán vẫn phải thực hiện nghĩa vụ thuế. Điều này áp dụng ngay cả khi người bán không đăng ký cửa hàng truyền thống nhưng vẫn có hoạt động kinh doanh thường xuyên trên môi trường số.

Hiện nay, cơ quan thuế quản lý khá chặt chẽ dữ liệu từ các sàn thương mại điện tử, ngân hàng và nền tảng thanh toán. Vì vậy mọi khoản thu nhập từ hoạt động bán hàng online đều có thể được ghi nhận để xác định nghĩa vụ thuế.

2. Ngưỡng doanh thu chịu thuế theo quy định mới

Đối với đối tượng là cá nhân và hộ kinh doanh, pháp luật quy định rõ ngưỡng doanh thu làm căn cứ xác định nghĩa vụ thuế. Theo quy định pháp luật về thuế giá trị gia tăng (GTGT) và thuế thu nhập cá nhân (TNCN):

• Cá nhân, hộ kinh doanh có doanh thu từ hoạt động sản xuất, kinh doanh trong năm dương lịch từ 100 triệu đồng trở xuống thuộc diện không phải nộp thuế GTGT và thuế TNCN.
• Cá nhân, hộ kinh doanh có doanh thu trên 100 triệu đồng/năm bắt buộc phải thực hiện kê khai và nộp thuế theo đúng tỷ lệ quy định cho toàn bộ phần doanh thu phát sinh.

Lưu ý quan trọng: Doanh thu làm căn cứ tính thuế là tổng số tiền phát sinh từ việc bán hàng, bao gồm cả tiền vận chuyển, phụ phí (nếu có) mà người mua thanh toán, không trừ đi chi phí vốn hay chi phí vận hành đối với mô hình hộ kinh doanh/cá nhân.

3. Các loại phí và thuế kinh doanh online phải nộp

Trong hoạt động kinh doanh online, nghĩa vụ thuế được phân chia rõ ràng tùy theo mô hình kinh doanh như cá nhân, hộ kinh doanh hoặc doanh nghiệp. Mỗi mô hình sẽ có cách tính thuế, mức thuế suất và các khoản phí phải nộp khác nhau theo quy định của pháp luật hiện hành.

3.1 Đối với Cá nhân kinh doanh và Hộ kinh doanh (HKD)

Khi vận hành dưới mô hình cá nhân hoặc HKD, bạn cần lưu ý 3 loại thuế và lệ phí cốt lõi sau:

1. Lệ phí môn bài (Thuế môn bài): Là khoản phí nộp hàng năm dựa trên doanh thu của HKD:
   • Doanh thu trên 500 triệu đồng/năm: Nộp 1.000.000 đồng/năm.
   • Doanh thu trên 300 đến 500 triệu đồng/năm: Nộp 500.000 đồng/năm.
   • Doanh thu trên 100 đến 300 triệu đồng/năm: Nộp 300.000 đồng/năm.
   • Miễn lệ phí môn bài trong năm đầu tiên thành lập hoặc mới ra hoạt động kinh doanh.
2. Thuế Giá trị gia tăng (GTGT): Thuế tính trên dòng doanh thu bán ra theo tỷ lệ phần trăm được ấn định cho từng nhóm ngành nghề.
3. Thuế Thu nhập cá nhân (TNCN): Thuế tính trên thu nhập từ kinh doanh của cá nhân theo tỷ lệ phần trăm tương ứng.

Bảng tỷ lệ phân bổ chi tiết thuế theo ngành nghề:

Danh mục ngành nghề kinh doanh	Tỷ lệ thuế GTGT	Tỷ lệ thuế TNCN	Tổng tỷ lệ phải nộp trên doanh thu
Phân phối, cung cấp hàng hóa (Bán buôn, bán lẻ quần áo, gia dụng, mỹ phẩm, giày dép…)	1,0%	0,5%	1,5%
Dịch vụ, xây dựng không bao thầu nguyên vật liệu (Môi giới, cung cấp dịch vụ số, tư vấn mạng…)	5,0%	2,0%	7,0%
Sản xuất, vận tải, dịch vụ có gắn với hàng hóa (Gia công đồ handmade, tự ship hàng gắn với sản phẩm…)	3,0%	1,5%	4,5%
Hoạt động kinh doanh khác (Nhận hoa hồng tiếp thị liên kết – Affiliate, chạy quảng cáo…)	2,0%	1,0%	3,0%

Các loại thuế đặc thù phát sinh khác:

• Thuế xuất – nhập khẩu: Phát sinh khi chủ shop thực hiện mô hình order hàng quốc tế, nhập hàng chính ngạch từ nước ngoài về bán tại Việt Nam.
• Thuế tiêu thụ đặc biệt: Áp dụng nếu mặt hàng kinh doanh online thuộc danh mục nhà nước hạn chế tiêu dùng (Ví dụ: rượu, xì gà, hệ thống máy mã hóa…).
• Thuế nhà thầu: Phát sinh khi chủ shop chi trả tiền chạy quảng cáo trực tiếp cho các nền tảng xuyên biên giới không có tư cách pháp nhân tại Việt Nam như Facebook Ads, Google Ads mà các nền tảng này chưa tự khấu trừ thuế theo quy định mới.

3.2 Đối với mô hình Doanh nghiệp (Công ty TNHH, Công ty Cổ phần)

Doanh nghiệp vận hành kinh doanh online phải tuân thủ hệ thống pháp luật kế toán và thuế phức tạp hơn rất nhiều so với hộ kinh doanh:

• Lệ phí môn bài: Xác định dựa trên vốn điều lệ ghi trong giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp (Vốn trên 10 tỷ đồng nộp 3.000.000 đồng/năm; vốn từ 10 tỷ đồng trở xuống nộp 2.000.000 đồng/năm).
• Thuế Giá trị gia tăng (GTGT): Thường áp dụng phương pháp khấu trừ (10% hoặc mức ưu đãi theo nghị quyết hỗ trợ của Quốc hội tùy từng thời kỳ) dựa trên chênh lệch giữa GTGT đầu ra và GTGT đầu vào có hóa đơn hợp pháp.
• Thuế Thu nhập doanh nghiệp (TNDN): Tính trên lợi nhuận thuần của doanh nghiệp sau khi lấy tổng doanh thu trừ đi các khoản chi phí hợp lý, hợp pháp có hóa đơn, chứng từ chứng minh (Mức thuế suất thông thường là 20%).
• Thuế TNCN: Doanh nghiệp có trách nhiệm khấu trừ, khai và nộp thay thuế TNCN cho người lao động làm việc tại công ty hoặc tiền cổ tức của các cổ đông sở hữu.

4. Phương pháp và cách tính thuế kinh doanh online chi tiết

Tùy theo quy mô hoạt động và hình thức kinh doanh, cơ quan thuế sẽ áp dụng các phương pháp quản lý và tính thuế khác nhau đối với người bán hàng online. Việc nắm rõ cách tính thuế sẽ giúp cá nhân, hộ kinh doanh chủ động kê khai đúng quy định, đồng thời tránh các sai sót dẫn đến bị truy thu hoặc xử phạt.

4.1 Các phương pháp quản lý thuế áp dụng cho người bán online

Cơ quan thuế áp dụng 3 phương pháp quản lý chính đối với cá nhân/hộ kinh doanh:

• Phương pháp kê khai: Áp dụng cho hộ kinh doanh quy mô lớn hoặc hộ lựa chọn phương pháp kê khai. Đối tượng này phải thực hiện chế độ kế toán, hóa đơn, chứng từ, không phải nộp thuế khoán mà tự khai thuế theo tháng hoặc quý.
• Phương pháp khoán: Áp dụng cho các hộ kinh doanh nhỏ lẻ. Cơ quan thuế sẽ ấn định một mức doanh thu khoán dựa trên quy mô khảo sát thực tế và người bán nộp thuế ổn định theo mức khoán đó.
• Phương pháp khai theo từng lần phát sinh: Áp dụng cho cá nhân kinh doanh không thường xuyên, không có địa điểm kinh doanh cố định.

4.2 Công thức tính thuế cơ bản cho cá nhân/hộ kinh doanh online

Đối với cá nhân, hộ kinh doanh bán lẻ hàng hóa thông thường (mức tỷ lệ thuế GTGT là 1% và thuế TNCN là 0.5%), công thức xác định số tiền thuế phải nộp được tính như sau:

• Số thuế GTGT phải nộp = Doanh thu tính thuế GTGT x 1%
• Số thuế TNCN phải nộp = Doanh thu tính thuế TNCN x 0,5%

5. Quy trình kê khai và nộp thuế đúng quy định

Để đảm bảo tuân thủ đúng quy trình pháp lý hiện hành, tránh các rủi ro bị xử phạt hành chính hoặc truy thu. Người bán hàng online cần chủ động thực hiện theo các bước chuẩn hóa sau đây:

5.1 Bước 1: Đăng ký mã số thuế (MST) kinh doanh

Người bán mang căn cước công dân kèm theo Giấy chứng nhận đăng ký hộ kinh doanh (nếu có) đến Chi cục Thuế nơi đặt địa điểm kinh doanh, hoặc truy cập vào Cổng thông tin điện tử của Tổng cục Thuế để làm thủ tục đăng ký thuế và nhận mã số thuế kinh doanh.

5.2 Bước 2: Chuẩn bị hồ sơ kê khai thuế định kỳ

Sau khi được cấp mã số thuế, người bán cần chuẩn bị hồ sơ kê khai theo phương pháp áp dụng. Đối với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh nộp thuế theo phương pháp kê khai, hồ sơ thường bao gồm:

• Tờ khai thuế đối với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh theo Mẫu số 01/CNKD ban hành kèm Thông tư 40/2021/TT-BTC.
• Các bảng kê doanh thu, hàng hóa, nguyên vật liệu hoặc tài liệu liên quan phục vụ việc xác định nghĩa vụ thuế.
• Hồ sơ, chứng từ phát sinh doanh thu trong kỳ (nếu có).

Người kinh doanh nên lưu giữ đầy đủ hóa đơn, sao kê ngân hàng và các chứng từ liên quan để thuận tiện cho việc đối chiếu khi cần thiết.

5.3 Bước 3: Thực hiện kê khai và gửi tờ khai

Nhà bán hàng có thể lựa chọn 2 phương thức vận hành phụ thuộc vào mô hình nền tảng:

• Trường hợp tự kê khai: Người bán sử dụng ứng dụng Hỗ trợ kê khai (HTKK) để lập tờ khai, sau đó kết xuất file XML và nộp trực tuyến qua trang thuedientu.gdt.gov.vn bằng tài khoản thuế điện tử cá nhân.
• Trường hợp khấu trừ qua sàn: Nếu bán hàng trên các sàn TMĐT có cơ chế đồng bộ hoặc thu hộ thuế tại nguồn, người bán thực hiện đối soát chứng từ khấu trừ thuế do sàn cấp định kỳ để làm căn cứ quyết toán hoặc ghi nhận giảm trừ nghĩa vụ tương ứng tại Chi cục Thuế.

5.4 Bước 4: Thời hạn nộp hồ sơ khai thuế và nộp tiền thuế

Đối với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh nộp thuế theo phương pháp kê khai, thời hạn nộp hồ sơ khai thuế chậm nhất là ngày thứ 20 của tháng tiếp theo tháng phát sinh nghĩa vụ thuế (nếu khai theo tháng) hoặc ngày cuối cùng của tháng đầu tiên của quý tiếp theo (nếu khai theo quý). Thời hạn nộp tiền thuế trùng với thời hạn nộp hồ sơ khai thuế.

6. Chính sách thuế mới đối với kinh doanh online

Cùng với sự phát triển mạnh mẽ của thương mại điện tử, cơ quan thuế đang từng bước hoàn thiện cơ chế quản lý nhằm đảm bảo tính minh bạch và hạn chế thất thu ngân sách. Nhiều quy định mới đã được triển khai, tác động trực tiếp đến cá nhân, hộ kinh doanh và doanh nghiệp bán hàng trên nền tảng số.

• Sàn TMĐT có thể khấu trừ và nộp thuế thay người bán
• Tăng cường kiểm soát thu nhập từ livestream, KOL, affiliate
• Đồng bộ dữ liệu ngân hàng và nền tảng số để xác định doanh thu
• Quản lý chặt các giao dịch xuyên biên giới

7. Rủi ro pháp lý, mức phạt vi phạm và lưu ý quan trọng

Người kinh doanh online cũng cần đặc biệt quan tâm đến các rủi ro pháp lý có thể phát sinh nếu thực hiện sai hoặc cố tình không tuân thủ nghĩa vụ thuế. Trong bối cảnh cơ quan thuế ngày càng tăng cường quản lý hoạt động thương mại điện tử, các hành vi vi phạm đều có thể bị xử lý nghiêm theo quy định hiện hành.

7.1 Mức xử phạt vi phạm hành chính và chế tài răn đe

Hành vi trốn tránh trách nhiệm thuế hoặc chậm trễ trong nghĩa vụ tài chính đối với kinh doanh số sẽ bị xử lý nghiêm khắc dựa theo các chế tài của Nghị định 125/2020/NĐ-CP và hệ thống pháp luật hiện hành:

• Phạt hành vi chậm nộp hồ sơ khai thuế: Mức phạt dao động từ 2.000.000 đồng đến tối đa 25.000.000 đồng tùy thuộc vào số ngày chậm nộp tờ khai so với quy định pháp luật.
• Phạt tiền chậm nộp tiền thuế: Nếu người bán chậm nộp tiền thuế vào kho bạc, số tiền phạt tính theo công thức: Tiền phạt chậm nộp = Số tiền thuế chậm nộp x 0,03% x Số ngày chậm nộp
• Hành vi trốn thuế: Đối với các hành vi cố tình không kê khai, lập hai hệ thống sổ sách, giấu dòng tiền qua tài khoản cá nhân khác nhằm mục đích trốn thuế, người bán có thể bị phạt từ 1 đến 3 lần số tiền thuế trốn và đối mặt với nguy cơ bị khởi tố hình sự về “Tội trốn thuế” theo Điều 200 Bộ luật Hình sự nếu số tiền trốn thuế từ 100 triệu đồng trở lên.

Cơ quan thuế hiện đang phối hợp chặt chẽ với các Ngân hàng thương mại để thực hiện rà soát, quét tự động sao kê tài khoản ngân hàng của các cá nhân có dấu hiệu nhận tiền COD, tiền chuyển khoản mua bán hàng với tần suất lớn. Do đó, việc giấu doanh thu qua tài khoản cá nhân không còn là giải pháp an toàn.

7.2 Các lỗi thường gặp và kinh nghiệm thực tế tránh bị truy thu

Qua thực tế công tác thanh tra, kiểm tra từ cơ quan chức năng, rất nhiều chủ shop online đã bị truy thu những khoản tiền lớn do mắc phải các sai lầm nghiêm trọng sau:

• Bỏ sót doanh thu tài khoản cá nhân: Chỉ kê khai dòng tiền trên hệ thống sàn TMĐT mà bỏ quên toàn bộ dòng tiền khách chuyển khoản trực tiếp mua ngoài, hoặc tiền COD do các đơn vị vận chuyển (Giao hàng tiết kiệm, Viettel Post…) đối soát hoàn trả vào tài khoản ngân hàng tư nhân.
• Không lưu trữ chứng từ: Khi cơ quan thuế yêu cầu giải trình dữ liệu của 3-5 năm trước, chủ shop không cung cấp được sao kê, chứng từ đối soát hóa đơn đầu vào, dẫn đến việc bị ấn định thuế ở mức rất cao.
• Khai sai mã ngành: Áp dụng mức tỷ lệ 1.5% của ngành phân phối hàng hóa cho các hoạt động thực chất thuộc nhóm dịch vụ hoặc tiếp thị (tỷ lệ lên tới 7% hoặc 3%), dẫn đến việc bị truy thu và phạt khai sai.

Kế Toán Anh Minh hy vọng những thông tin trên đã giúp bạn hiểu rõ các loại thuế kinh doanh online phải nộp cũng như quy trình kê khai, nộp thuế đúng quy định hiện hành. Việc chủ động thực hiện đầy đủ nghĩa vụ thuế không chỉ giúp hạn chế rủi ro pháp lý, tránh bị truy thu hay xử phạt mà còn tạo nền tảng vững chắc để hoạt động kinh doanh phát triển minh bạch và bền vững.

Nếu cần tư vấn chi tiết về kê khai thuế, đăng ký hộ kinh doanh hoặc các vấn đề kế toán – thuế liên quan, đừng ngần ngại liên hệ Kế Toán Anh Minh để được hỗ trợ nhanh chóng và chuyên nghiệp.

Thông tin liên hệ:

• Tên đơn vị: CÔNG TY TNHH DỊCH VỤ TƯ VẤN VÀ ĐẠI LÝ THUẾ ANH MINH
• Địa chỉ: 52/28/2 Đường số 12, Kp.4, P.Tam Bình, Tp.Thủ Đức, Tp.Hồ Chí Minh
• Hotline: 0909.989.676 – 0913.479.676 (Ms. Hạnh)
• Email: tax.anhminh@gmail.com
• Website: ketoanthuduc.vn